Read God's Word: the Bible

  • What does this tell you about God?
  • What does this tell you about Jesus?
  • What does this tell you about people?
  • If this is true, what difference would it make in your life?
  • Who are five people who you can share your discoveries with?

Luke 23:1-56

1Ka niriba maa zaa daa doaai n-zaŋŋi Yisa n-taasi Gↄmna Pailiti saani; 2ka daa gbaai u figsigu ka samni u, ka yɛtta, "Ti nya ka doo wa boori la u lusi ti butiri wa yɛla zaa ka wulisiri ti niriba din bu tuusi; u ku sakki ni ti yↄ lampoo n-ti Room NaaTitaari, ka laa n-yɛli, ni, ŋↄna n nyɛ Masiiya - Naaba nla." 3Ka Gↄmna Pailiti daa boosi Yisa, ni, "Nyini nyɛ Izraɛli dima Naaba la?" Ka Yisa daa labsi n-yɛli u, "Nyin yɛli seem maa n nyɛ di." 4Tↄ; ka Gↄmna Pailiti daa yɛli gyeeŋŋu toondaandima ni zama maa, ni, "M bu nya doo wa taalli." 5Amaa ka toondaandima nini kur moaai ka ba maali n-yɛtta. "U wulisiri niriba Izraɛli dima tinsi zaa, n-daa piili la Galilii halli nti paai kpa na, ka daamni niriba sufu pam." 6Tↄ; ka Gↄmna Pailiti ŋↄn daa wum lala maa, u daa boosi, ni, asee Yisa nyɛ la Galilii nira, fa? NaaHɛroodi mun daa bɛ la Gyɛrusalɛm lala saha maa, ka dizugu Pailiti ŋↄn daa baŋŋi, ni, Yisa yi la Naaba suulinsi tiŋŋa na maa, u daa kyɛ ka ba zaŋŋi u n-taasi NaaHɛroodi saani. 8Ka Naaba maa ŋↄn daa ti nya Yisa, di daa niŋi u nya'asim pam, dama u daa pun wum u yɛla ka di yuui, ka u daa boori ni u nya u. U daa laa n-teesiri, ni, di pa seem u nin tum alahazibu tunseaa ka u nya. 9Lala zugu ka u daa boosi Yisa boosa pam, amaa Yisa daa bu gyɛrigi u seela. 10Ka gyeeŋŋu toondaandima ni karimbadima daa kur zɛ bɛni n-samni u ni nimmoaa. 11Ka NaaHɛroodi ni u kambↄnsi daa fiilim Yisa ka maanni u ansarisi; ka daa zaŋŋi kpariveelli n-yeeli u ka naayi kyɛ ka ba zaŋŋi u n-labsi Gↄmna Pailiti saani. 12Naaba ni Gↄmna Pailiti daa pun mari la nangbankpeemni ni taaba, amaa di daari maa zaŋŋi n-kyɛnna ba daa la'ai taaba zoori. 13Tↄ. Gↄmna Pailiti daa booli gyeeŋŋu toondaandima ni kpamma, halli ni daadam zaa, ni, ba la'amma na, nti yɛli ba, 14"Yarima n zaŋŋi doo wa n-taasi n saani na, ni, u burigri niriba zaa. Tↄ: ka n viisi u yɛla ya zaa tooni, ka bu nya u taaliseesi yan samni u n-yɛtti seem maa zaa. 15Halli NaaHɛroodi gba da bu nya u taalli, dama u kyɛ ka ba zaŋŋi u n-labsi ti saani na. Ya nyama, u bu tum tumbɛseaa din sumsi ni kum. 16Dinzugu n nin kyɛ ka ba feebi u, ka kyɛ u m-basi." 18Ka ba zaa daa duusi ba kukↄya maa n-yɛli pampam, ni, "Zaŋŋma ŋↄnŋↄ n-ku u! Yiisim Barabasi n-ti ti na!" 19- Ŋↄn Barabasi mun daa nyɛ dↄsↄ ŋↄn taasi mansuulinsi zaba tiŋŋa maa ni ka laa n-ku niriba, dizugu ka ba daa pun gbaai u n-kpeesi dansarika duu. 20Gↄmna Pailiti daa boori la ni u basi Yisa, ka u daa laa n-labi n-tↄ'asiri ba di yɛlli maa; 21amaa ka ba daa kur moaai nini n-vuuri n-yɛtta, "Kpaasim u n-tabli dↄpulli zugu! Kpaasim u!" 22Ka u daa maali m-boosi ba m-paasi buta, ni, "Bↄzugu? Tumbɛbↄ ka u lee n-tum? M bu nya ka u tum tumbɛseelli din sum ni kum. Dinzugu n nin feebi u ka basi u ka u kyaŋŋi." 23Ba daa kur tasiri pampam ni nimmoaa, ni, u kpaasim u n-tabli dↄpulli zugu. Ka ba kukↄri daa nyaŋŋi Gↄmna Pailiti ka u daa wum n-ti ba. 24U daa basi noori n-ti niriba maa ni ba yuubu maa nin zaani. 25Ka daa yiisi zama maa ŋↄn daa boori dↄsↄ m-basi n-ti ba - dↄsↄ ban daa kpeesi dansarika duu ni daabriiya ni ninvugkuubu zugu. Ka daa zaŋŋi Yisa n-niŋi u ban daa boori seem. 26Tↄ. Ka ban daa ti zaŋŋi Yisa n-kyɛnni maa, ba daa tuusi Sairiini tingbaŋŋu dↄsↄ soori ni, ka u yuuri boonni Saimoon. Ŋↄna n daa kpeeri tiŋŋa maa ni na, ka ba daa gbaai u n-zaŋŋi Yisa dↄpulli daari maa n-ziili u, ni u ziiri a n-dↄli Yisa nyaaŋŋa. 27Ka daadam pam daa dↄli Yisa nyaaŋŋa, ka pↄ'aseeba daa bɛ bɛni n-kumni ka fabinni u zugu. 28Amaa ka Yisa daa ŋmaligi n-yɛli ba, "Yan Gyɛrusalɛm pↄ'aba wa, yan di kumni man zugu, amaa ya kumma ya mansi ni ya biisi zugu. 29Ya nyama! - dabsa yi kyɛnni na ka ba nin ti yɛli, ni, pↄ'aseeba ban na zi n-dↄ'ai biisi la mari la zugsuŋŋu, ban ni pↄ'a kundↄ'ariba ni pↄ'aseeba ban ka bileesi. 30Di saha maa: 'Ba nin ti yɛtti n-ti zↄya, Ni, a mulimma ba na! Ka mun yɛli kunkuna, Ni, a sↄ'am ba!' " 31Ka daa nyɛsi ba yɛttↄ'anyɛsiri, ni, "Yɛla anŋↄ taabu zaa yi ti niŋi daari an maasa saha la ni, a yi ti kuui, di ya niŋi la wula?" 32Ka ba daa mari niriba ayi ban nyɛ tumbɛtumniba ni ba ti ku ba, m-paasi Yisa zugu. 33Tↄ; ka ban daa ti paai luginseaa kan yuuri boonni 'Zuguŋmaaŋŋu Ziiya' la ka ba daa kpaasi Yisa n-tabli dↄpulli maa zugu, ka zaŋŋi ka n-sa. Ka ba daa kpaasi tumbɛtumniba ayi maa gba n-tabli dↄpula, n-zaŋŋi yinni n-sa Yisa nudirigu ya'ari, ka zaŋŋi ŋↄnla muna n-sa u nuzaa ya'ari. 34Ka Yisa daa yɛli, "M Ba Naawunni, ba bu mi ban niŋni seem maa gbinni, dizugu kyɛri ba taalli m-pɛŋŋi ba!" Ka ba daa puri Yisa sutura n-tↄri taaba, n-toori tɛtɛ ni ba ti nya sↄkam ŋↄn ya n-deaai a yinni yinni. 35Ka daadam daa zɛ kpaŋŋa ka gↄsiri u. Amaa ka tiŋŋa maa ni kpamma daa maanni u ansarisi, n-yɛtta, "Ni, u faari la niriba m-basira; tↄ, u faam u maŋŋa gba m-basi - u yi siri nyɛ la Naawunni ŋↄn gamsi sↄ n-diisi Masiiya maa!" 36Ka soogyadima maa gba daa maanni u ansarisi, ka zaŋŋi damiisiri n-ti u na ni u nyu; 37ka yɛtti, ni, "I yi siri nyɛ la Izraɛli dima Naaba, nyin faam i maŋŋa m-basi!" 38Dama ba daa pun sↄbi bunni n-tabli u dↄpulli maa saazugu, ni, "Yɛhudiyadima Naaba la nŋↄa". 39Ka ban daa kpaasi tumbɛtumniba ayi maa yinni daa tuuri Yisa n-yɛtti, "Pa Masiiya n nyɛ i? Faam i maŋŋa m-basi, ka fa ti gba m-paasi!" 40Amaa ka u taraana daa nyikki u, ka boosi u, ni, "I bu zↄri Naawunni? Kala, i bu nya ka ba kuuri tin ni ŋↄna zaa? 41Man ni nyini mun sumsi lala, ti daa tum tumbeeri ka ba namsiri ti dizugu, amaa doo wa bu tum taaliseaa zaa." 42Ka ŋmaligi n-yɛli Yisa, ni, "I yi ti paai i naam ziiya, teaam n yɛla!" 43Ka Yisa yɛli u, "Yɛlimaŋni ka n yɛtti i wa, zuna dabsiri wa i nin ti bɛ n saani zisuŋŋu ziiya." 44Tↄ. Agbaa saha daa pun paai, ka tingbaŋŋu maa zaa daa niŋi zimm, ka zibsim daa ligi zaa n-yuui m-paai zaanoori hoo kurigu ata saha, 45ka wuntaŋŋa daa bu neaai. Ka pateesa kan daa ya'ai Gyeeŋŋu Yiri Dutitaari puuni maa daa toaai m-purigi buyi. 46Di saha maa Yisa daa kaasi pampam n-yɛli, "M Ba Naawunni, n zaŋŋi n siiya n-niŋi i nuu ni!" Ŋↄn daa yɛli lala maa n-naai, u daa kpiya. 47Ka soogyadima toondaansↄ ŋↄn daa zɛ bɛni maa daa nya din daa niŋi seem maa, ka pɛ'ai Naawunni n-yɛli, "Yɛlimaŋni doo wa siri nyɛ la ŋↄn ka taalli." 48Ka daadam pam daa la'am n-zɛ bɛni ni ba gↄsi din ya n-niŋi seem: ba zaa daa nya din daa baasi seem maa, ka daa labi n-kuli ni sufusa'aŋŋu pam. 49Ka Yisa ŋↄn daa mi seeba daa zɛ kpaŋŋa sa, ban ni pↄ'aseeba ban daa dↄli u n-yi Galilii na. Ba gba daa nya din daa niŋi maa zaa. 50Tↄ: dↄsↄ n daa bɛ ni ka u yuuri boonni Gyoosɛfi. U daa yi la Izraɛli dima tinseaa kan yuuri boonni Arimatiiya ni na. U daa guri Naawunni naam kyɛnni na. Tinkpamma maa yinni n daa nyɛ u, amaa u daa nyɛ la dↄsuŋŋu, ni yɛlimaŋni daana, ka daa bu la'am ni u taaba ban daa lↄ ba nin niŋi Yisa seem sahanseaa la. 52Ŋↄna n daa kyaŋŋi Gↄmna Pailiti saani nti susi u soori ni u kyɛ ka u zaŋŋi Yisa ningbiŋŋu nti sↄ'ai. 53Ka Gyoosɛfi daa sigsi Yisa ningbiŋŋu maa na n-vili kasiŋŋa ka zaŋŋi u n-dooli gballi ni - gbaliseaa ban daa pun kyiibi ka tampii ni, ka ba na zi n-sↄ'ai sↄ bɛni. 54Di daari maa daa nyɛ la Kyuu maa siri maaligu daari, Vuusim Dabsiri siri maaligu daari, ka Vuusim Dabsiri maa ya kpɛa. 55Ka pↄ'aseeba ban daa dↄli Yisa n-yi Galilii na maa daa dↄli n-kyaŋŋi nti nya m-baŋŋi tampifeoo maa, ni ba n ya n-sↄ'ai u seem la; 56ka daa labi n-kuli nti bↄ turaali ni kpanyuuma n-zaali. Ba daa vuusi Vuusim Dabsiri daari maa kaman zaaligu ŋↄn daa wulisi seem.
Read More