Read God's Word: the Bible

  • What does this tell you about God?
  • What does this tell you about Jesus?
  • What does this tell you about people?
  • If this is true, what difference would it make in your life?
  • Who are five people who you can share your discoveries with?

Luke 20:1-47

1Dindahinseaa yaasa ka Yisa daa ti bɛ Naawunni Gyeeŋŋu Yiri maa ni n-wulisira niriba ka moonni lahabasuŋŋu yɛla maa n-tiri ba. Ka gyeeŋŋu toondaandima ni tiŋŋa maa karimbadima ni kpamma maa daa la'am taaba n-kyɛ u saani na nti boosi u, ni, 2"Ŋↄni n ti i soori ni i tum lala tuma maa? Yɛlim ti! Bee, yiiko bↄ ka i mara?" 3Ka u daa labsi n-yɛli ba, ni, "N gba ya boosi ya la boosigu yinni. Ya yɛlim ma, 4ŋↄni n daa ti Gyↄni soori ni u suuri niriba Naawunni koom? Di daa yi la Naawunni saani bee ninsaalidima saani?" 5Ka ba daa piili n-tↄ'asiri taaba, ni, "Ti ya yɛli la wula? Ti yi yɛli, ni, Naawunni saani, u nin boosi ti, ni, bↄzugu ka ti daa bu niŋi Gyↄni yɛdda? 6Amaa ka ti yi sakki n-yɛli, ni, ninsaalidima saani, niriba maa nin ti lↄbi ti kuga, dama sↄkam sakkri ni Gyↄni daa nyɛ la anabimaŋni." 7Dizugu ba daa labsi n-yɛli Yisa, ni, ba bu mi. 8Ka Yisa daa yɛli ba, ni, "Dinŋↄna n gba ku yɛli ya ŋↄn ti ma soori ni n tumni anŋↄ zaa." 9Ka u daa gbaai yɛttↄ'a n-yɛli ba nyɛsiri, ni, "Dↄsↄ n daa bɛ ni, n-daa sa u tiwanna puu, ka zaŋŋi ka n-niŋi ninvugseeba nuu ni, ni ba tumni puu maa tuma n-ti u, ka u daa gↄ ni n-yuui beela. 10Tↄ, ka sahasuŋŋu maa u daa tum u daabsↄ ni u kyaŋŋi tuntumniba maa saani nti deaai puu maa diibu na n-ti u. Amaa tuntumniba maa daa gbaai daabri maa m-bu u ka kari u n-labsi yↄri. 11Ka puu maa daana daa laa n-tum sↄ, ka ba zaŋŋi ŋↄn gba m-maali u ansarisi m-bu u ka kari u n-labsi yↄri. 12Ka u daa laa n-tum sↄ m-paasi ata, ka ba pa u daŋŋa ka kari u m-basi. 13Ka puu maa daana daa yɛli, 'N yi ya niŋi la wula? - See ka n tum m mammantoori biiya man wuri sↄ la. Di pa seem ka ba ti ŋↄn gyirima!' 14Amaa tuntumniba maa ŋↄn daa nya ka u kyɛnni na, ba ŋmɛ taaba saawara n-yɛli, ni, 'Ŋↄn nin di puu maa daana faari la nŋↄa. Ya kyɛ ka ti ku u ka faari maa nin leebi ti dinni!' 15Ka ba daa gbaai u, n-zaŋŋi u n-lↄbi m-basi puu maa kpaŋŋa sa nti ku u. 16Tↄ; ka dinŋↄna wula ka puu maa daana nin niŋi? U bu ya n-kyɛ na nti ku tuntumniba wa zaa? Ka zaŋŋi ka n-ti tuntunseeba?" Ka daadam maa ŋↄn daa wum lala maa, ba daa yɛli, ni, "Naawunni tuligma ti ni dinŋↄ taabu!" 17Ka Yisa daa gↄsi ba ka boosi ba, ni, "Ka dinŋↄna yɛttↄ'aseaa kan daa sↄbi n-dooli la gbinni nyɛ la wula? - ni :- 'Kugseaa tammeeriba ŋↄn daa za'asi la Kana daa leebi kan gbaai nyeebri maa, N-gbaari ka zaa ni kpeeŋŋu.' 18- Ŋↄnkam zaa lu kugri maa zugu nin kabi m-basi, amaa kugri maa ŋↄn lu sↄ zugu ka nin ŋmɛrigi u zaa." 19Di saha ka karimbadima ni gyeeŋŋu toondaandima maa daa baŋŋi, ni, Yisa nyɛsiri galimni la bana, ka dizugu ba daa boori la ba gbaai u, amaa ba daa zↄri la daadam maa dabeem. 20Ka ba daa gↄsiri u yɛla, ni ba pigsi n-gbaai u, u yɛttↄ'a puuni. Ba daa tum ninvugseeba na ni ba yↄmsiri u, ni, ba nyɛ la yɛdda dima. 21Amaa ba daa boori ni ba zaŋŋi u n-niŋi Gↄmna nuu ni. Ba daa boosi u, ni, "Ti Karimba, ti mi, ni, i yɛttↄ'a ni i wulisigu kur dↄli la soori deede; i ba'a ka niriba yɛla ni, ka i bu zↄri ninsaala nini, amaa ka i kur wulisiri la Naawunni soori ni yɛlimaŋni. 22Tↄ, dinŋↄna yɛlim ti: di tuya ni ba yoori lampoo n-tiri Room NaaTitaari, bee di bu tuusi?" 23Ka Yisa daa baŋŋi ba teesibeeri maa ŋↄn nyɛ seem ka labsi n-yɛli ba, 24"Ya tim ma la'afu na ka n nya. Tↄ, ka ŋↄni makkri m bɛ la'afu wa ni wa, bee ŋↄni yuuri n sↄbi m-bɛ ka ni?" Ka ba yɛli, "NaaTitaari dinni." 25Ka Yisa laa n-labsi n-yɛli ba, ni, "Dizugu ya zaŋŋma din nyɛ Naaba dinni n-ti Naa maa, ka zaŋŋma din nyɛ Naawunni dinni n-ti Naawunni." 26Ka ba daa kↄŋŋi u yɛttↄ'a maa gbaari, ŋↄn daa tↄ'asi seem zama maa ni maa, ka u labsigu maa daa gyɛri ba pam ka ba daa bu laa n-yɛli seelli. 27Tↄ; ka Saddusidima - ban yɛtti, ni, kum yisigri ka ni la - ba gba daa kyɛ na nti boosi u boosa. 28Ba daa yɛli u, ni, "Ti Karimba, anabi Musa daa sↄbi n-ti ti n-wulisi, ni, dↄsↄ beeri yi ti kpi ka kyɛ u pↄ'a ka u na bu dↄ'ai bii n-ti u, see ka u di u beeri pukoori maa n-dↄ'ai biisi n-ti u beeri maa. 29Tↄ; mabiisi ayↄpↄi n daa bɛ ni, ka ba kpeema daa di pↄ'a ka kpi ka ka biiya. 30Ka ŋↄn pa buyi, ni buta daana gba, daa di u, 31halli ka babayↄpↄi maa zaa daa di u ka kpi ka bu dↄ'ai biiya. 32Di nyaaŋŋa ka pↄ'a maa gba kpi. 33Tↄ: ka dinŋↄna, Zaadaari, dↄppa wa zaa yi ti yisigi kum ni, ba ŋↄni n nin nyɛ pↄ'a maa sira? - dama babayↄpↄi zaa daa di u." 34Di saha ka Yisa daa yɛli ba, "Zuna niriba wa diri la pↄ'aba ka kunni dↄppa; 35amaa ninvugseeba ban sumni ni ba ti neaai kum ni m-paai nyↄvuri kan ka tↄriga ziiya maa muna - ban ku laa n-diri pↄ'aba bee n-kunni dↄppa, 36dama ba bu ti ya n-kpi yaasa: ay! - ba nin bɛ ni la hoo malaakadima ŋↄn bɛ seem. Ba ti ya n-leebi la Naawunni biisi, ban nyɛ kum ni neaari biisi la zugu. 37Amaa zaŋŋi n-kyaŋŋi kum yisigri yɛla, halli Musa daa sↄbi n-yɛli - suura seaa kan tↄ'asiri tutuuri la yɛla la ni - ni, Naawunni daa yɛliya, 'Mani n nyɛ Naawunni ka i badima gyeemni ma. Halli Ibrahim Naawunni n nyɛ ma, ni Yisahaaku Naawunni, ni Yaakubu gba.' 38U pa la ban kpi Naawunni, amaa ban vu Naawunni, dama sↄkam zaa nyɛ la ninvugvuri u saani." 39Ka karimbaseeba daa gyɛrigi n-yɛli, "Ti Karimba, i yɛli suŋŋa!" 40Ka dinŋↄ nyaaŋŋa sↄ daa bu laa n-nya sufukpeemni ni u boosi u boosa yaasa. 41Tↄ; ka Yisa daa laa n-yɛli, ni, "Masiiya maa muna - sↄ Naawunni ŋↄn ya n-tum na ni u ti di naam ka fa u niriba m-basi - wula zugu ka ba yɛtti, ni, lala Masiiya maa nyɛ la NaaDauda ya'aŋŋa? 42NaaDauda mun daa tↄ'asi Masiiya maa yɛla n-sↄbi Yuuma bukku maa ni, ni :- 'Ti Dugma daa yɛli n Dugma maa, ni, "Kyɛm n nudirigu zii na n-zinni, 43Halli ka n nin zaŋŋi i dindaandima zaa N-niŋi i nuusi ni." ' 44Tↄ; ka NaaDauda yi boonni ŋↄn Masiiya maa, ni, u Dugma, ka wula ka u nin toaai n-nyɛ u ya'aŋŋa?" 45Ka niriba maa ŋↄn na kur wumni u wulisigu maa, Yisa daa yɛli u nyaandↄliba maa, ni, 46"Ya baŋŋma seeba ban wulisiri zaaligu maa yɛla! Ba boori ba yeeri kparikara n-gyinna, ka sↄkam zaa puusiri ba daasi ni. La'aŋŋu duri puuni ka ba boori la ba bɛ tooni. 47Ba faari la pukↄya yiya pↄi, ka naayi wulisiri ba maŋŋa m-puusiri Naawunni n-yuuri puusigu maa ni. Lala niriba maa nin ti nya galiŋŋu pam."
Read More