Read God's Word: the Bible

  • What does this tell you about God?
  • What does this tell you about Jesus?
  • What does this tell you about people?
  • If this is true, what difference would it make in your life?
  • Who are five people who you can share your discoveries with?

Luke 10:1-42

1Dinŋↄ nyaaŋŋa ka ti Dugma Yisa daa yiisi ninvugpisiyↄpↄi ni ayi m-paasi ka puri ba niriba ayiyi n-tum ba ni ba daŋŋi u tooni n-kyaŋŋi tinseesi zaa u mammaŋŋa gba ŋↄn ya kyaŋŋi. 2Ka yɛli ba, ni, "Ya kyi ŋmaabu tuma wa zoaaya pam, amaa ka ya tuntumniba maa mun bu zoaai; dizugu ya susim ti Dugma ŋↄn nyɛ puu wa daana, ka u tum niriba na m-paasi ba ŋma. 3N tumni ya ni ya yim soori n-kyaŋŋi, amaa ya baŋŋma, ni, ya nyɛ la kaman pɛbiseeba ban bɛ kunduna sunsukkuni. 4Yan di mari baagyi bee booriga bee namna n-kyaŋŋi; ya mun di puusiri sↄ soori ni. 5Ka ya yi ti paai n-kpɛ yiri seaa zaa ya yɛlima, ni, Naawunni nin taasi u sufudoaa n-niŋi yiri wa ni na: 6ka sufudoaa daana yi siri bɛ bɛni, dinŋↄna ya gba sufudoaa nin bɛ u saani. Amaa di yi pa lala, di nin labi ya saani na. 7Ya kpalimma yiri maa ni n-diri ka nyuuri bunseelli kam zaa ba yi ti nyaŋŋi n-ti ya, dama di sumsi ni tuntumna deaari u yoori. Yan di laa n-yiiri yiri seaa n-lↄŋŋni yiri seaa. 8Ya mun yi paai tinseelli kam ka ba sakki n-deaai ya, ya dim bundiriseelli zaa ban nin zaŋŋi n-ti ya, 9ka tibi baariseeba ban bɛ tiŋŋa maa ni ka ba kpaŋŋi, ka yɛli daadam maa, ni, Naawunni naam paari ba na. 10Amaa ya yi ti kpɛ tinseaa ka ba bu sakki ni ba deaai ya, ya dↄli lala tiŋŋa maa sↄya n-yɛtta, 11'Halli ya tiŋŋa wa tankpↄseesi an pirigi ti nↄba wa gba ti nin pisigi m-basi ya zugu, amaa see ka ya laa m-baŋŋi, ni, Naawunni naam paari ya na.' 12Ka n yɛli ya, ni, Zaadaari yi ti paai, di nin tↄ n-tiri lala tiŋŋa dima n-gaari din ti ya n-tↄ n-tiri ninvugbɛseeba ban daa bɛ Sↄdoom tiŋŋa ni seem la gba." 13Ka Yisa daa laa n-yɛli, "Zugubeoo ka ya nin nya, yarima Kↄreezini dima ni Bɛtsaida dima wa! Dama ba di yi daa tum tunkara Taaya ni Saidoon tinsi ni hoo man tumni seesi ya tinsi maa ni la, ban tumbeeri dima wa daa naa n-yɛ tankyɛra n-zinni m-bugi tampɛ'alim n-wulisiri ba sufusa'aŋŋu ŋↄn nyɛ seem, ka takki ba halibeoo beebu la: m-pun niŋi lala ka di daa naa n-yuui. 14Amaa Zaadaari halli Taaya ni Saidoon ninvugbeeri wahala gba ku paai ya dinni. 15Yarima muna, ya Kapirinyum dima wa, ya bu duusiri la ya mansi m-paai arizana ni? Amaa ba nin sigsi ya kpiimma tiŋŋa ni sa. 16M biisi, ŋↄnkam sakki n-wum ya noori wumni la mani, ka ŋↄnkam za'asi ya noori wumpu za'asiri la mani; ka ŋↄnkam mun za'asi ma za'asiri la Ŋↄn tum ma na la." 17Ka Yisa ŋↄn daa tum ninvugpisiyↄpↄi ni ayi seeba la n daa ti kyaŋŋi ka labi u saani na ni sufupeelli, nti yɛli u, ni, "Ti Dugma, halli arizimbeeri gba ka ti nyaŋŋi i yuuri zugu!" 18Ka u yɛli ba, "N gↄsi n-nya ka Sintaani mammaŋŋa yi saazugu n-lu na kaman saa ŋↄn yi nyakki seem la!", ni, 19"Ya nyama, n ti ya soori ni ya nin toaai n-nↄ wugi ni nansi yↄriyↄri, ka nyaŋŋi ti Dindaana maa kpeeŋŋu zaa, ka bunseelli kam ku toaai n-niŋi ya seela. 20Amaa dinŋↄ zaa yↄri, yan di kyɛ ka ya sufu pɛligi ni yan nyaŋŋi arizimbeeri maa zugu, amaa ya kyɛ ka ya sufu pɛligi ban pun sↄbi ya yuya arizana ni maa zugu." 21Di saha maa ka Naawunni Sii Kasi daa kyɛ ka Yisa sufu pɛligi pam, ka u yɛli, "M Ba Naawunni, nyin ŋↄn su arizana ni duniya wa, m pɛ'ari i ni, dama nyin zaŋŋi yɛla wa zaa n-sↄ'ai ka kyɛ yɛm dima ni baŋŋniba ka laa n-kasigi a n-wulisi bileesi. Ii, m Ba, yɛlimaŋni lala veela i saani. 22Bunseelli kam zaa ka m pun deaai m Ba nuu ni. Sↄ ka ni m-mi Bii maa ŋↄn nyɛ sↄ, na'ala u Ba maa m mi u; ka sↄ mun gba ka ni m-mi m Ba maa ŋↄn nyɛ sↄ, na'ala mani u Bii maa m mi u; m-paasi sↄkam man, u Bii maa, n nin sakki ni n kasigi m Ba maa yɛla n-wulisi u." 23Di nyaaŋŋa u daa ŋmaligi kpaŋŋa n-tↄ'asi n-ti u nyaandↄliba kↄkↄ n-yɛli ba, ni, "Ninvugseeba ban nya yan nyari bunseesi wa mari la zugsuŋŋu! 24Dama n yɛtti ya, ni, sahaseaa din gaari, anabidima ni nadima pam daa boori la ba da nya yan nyari bunseesi wa ka mun bu nya a; ka daa laa m-boori la ba wum yan wumni seelli wa ka daa bu wum." 25Tↄ; ka Naawunni zaaligu baŋŋnisↄ daa ti boori ni u zamsi Yisa yɛm, ka doaai n-zaani m-boosi u, ni, "N Karimba, wula ka n ya n-niŋi n-nya nyↄvuri kan ka naari?" 26Ka Yisa yɛli u, "Wula ka di sↄbi Naawunni zaaligu ni? I Litaafi kariŋŋu wulisiri i la wula?" 27Ka u daa labsi n-yɛli, "Ni, 'I zaŋŋma i sufu zaa n-wuri i Dugma Naawunni, ni i siiya zaa, ni i kpeeŋŋu ni i teesa zaa.', ni, 'Wuri i taraana hoo nyin wuri i mammaŋŋa seem la.' " 28Ka Yisa yɛli u, "Mboo! I labsi suŋŋa pam: dizugu niŋma lala ka i nin nya nyↄvuri maa." 29Ka u mun daa bu boori ba galim u u boosigu maa zugu, ka dizugu u daa laa m-boosi, ni, "Ka ŋↄni n nyɛ n lala 'taraana'?" 30Ka Yisa daa labsi n-yɛli u, ni, "Dↄsↄ n daa bɛ ni, ka u daa yi Gyɛrusalɛm n-kyɛnni ni u ti paai Gyɛrikoo tiŋŋa. Ka u na kyɛnni n-sigri zoori, ka sↄguriba daa luri u soori maa zugu m-pirigi u sutura zaa, ka bu u halli ka u ti gyɛa, ka kyɛ u n-dooli sↄkpaŋŋa ka u daa pↄtti la kum. 31Ka di daa bu yuui ka maalimaannisↄ ti dↄli soori maa na nti nya u, ka lↄkki n-gaari ka kyɛ u. 32Lala gba ka Liivai za'anↄri dↄsↄ gba daa ti dↄli soori maa na nti nya u, ka ŋↄn gba daa lↄkki n-gaari ka kyɛ u. 33Amaa ka Samɛrii dↄsↄ gba daa ti dↄli soori maa na nti paai bɛni n-nya doo maa, ka di daa niŋi u namboo pam. 34Ka u daa kyaŋŋi m-paai doo maa saani n-zaŋŋi daam m-peaai u dansi maa, ka boaai kpaam n-niŋi, ka zaŋŋi tana n-lↄ u yuuma maa. U daa zaŋŋi u n-ziili u mammaŋŋa bumbaarigu zugu n-kyaŋŋi nti kpɛ saamma kpeebu yiri m-mari u suŋŋa. 35Tↄ, ka beoo ŋↄn daa ti neaai ka Samɛrii doo wa yi ya kyaŋŋi u kyɛnni la, u daa yiisi ligri n-ti u yikpɛdaana maa ka yɛli u, ni, u gↄsim u baara wa suŋŋa halli ka u ti labi na. Ni, ligri maa yi ti pↄsigi ka u labi na, u nin yↄ ka samni maa an kpalim n-ti u dirindaari maa. 36Tↄ: ba niriba ata maa sunsukkuni, ba ŋↄni n zaŋŋi doo maa n-leebi u taraana?" Ka u labsi n-yɛli u, ni, "Dↄsↄ ŋↄn daa zↄ u namboo la." 37Ka Yisa yɛli u, "Gba kyɛma nti niŋi lala!" 38Tↄ; ka Yisa ni u nyaandↄliba daa ti paai tinkpanseaa, ka pↄ'asↄ ŋↄn yuuri daa boonni Maata zaŋŋi u nti kpeesi u yiri. 39Ka Maata tinzↄ, ŋↄn yuuri daa boonni Mariama la, daa kyaŋŋi nti zinni Yisa tooni n-wumni u yɛttↄ'a, 40amaa Maata ŋↄn daa kur bɛ la bundirigu dugbu ni. Ka Maata daa kyɛ Yisa saani na nti boosi u, ni, "N Daana, i ba'a na'a ka ni n tinzↄ wa yɛla ni? - dama u kyɛ tuma maa zaa n-gyeeli ma. Yɛlim u, ni, u suŋŋma ma!" 41Ka Yisa yɛli u, "Ԑɛh, Maata! I zaŋŋi la yɛla pam m-mugsi i mammaŋŋa nimmoosi, 42amaa bunyinni kↄkↄ n kpa talasi, dizugu Mariama n yiisi bunsuŋŋu, sↄ mun ku toaai n-deaai di u saani."
Read More