Read God's Word: the Bible

  • What does this tell you about God?
  • What does this tell you about Jesus?
  • What does this tell you about people?
  • If this is true, what difference would it make in your life?
  • Who are five people who you can share your discoveries with?

Luke 14:1-35

1Tↄ. Di daa ti lu la Vuusim Dabsiri daari, ka Yisa kyaŋŋi Farisii dima kpeensↄ yiri, ni ba ti la'am n-di bundirigu. Ka Farisidoo maa daa kur gↄsiri u. 2Ka ba nya ka baarisↄ daa bɛ Yisa tooni, ka u ningbina zaa daa kur fuusi u dooru maa zugu. 3Ka Yisa daa boosi zaaligu baŋŋniba ni Farisii dima, ni, "Di tuusiya ni nira kyɛ ka baara kpaŋŋi Vuusim Dabsiri daari, bee di bu tuusi?" 4Ka ba zaa daa sini u. Ka Yisa daa tibi doo maa, ka ti u soori ni u labi n-kuli. 5Di saha ka Yisa daa laa m-boosi ba, ni, "Ya ŋↄni n lee nin mari u biiya - bee, halli u naafu gba - ka u ti lu buliga ni Vuusim Dabsiri daari, ka u ku kyaŋŋi nti yiisi u yoomayooma?" 6Ka ba daa kↄŋŋi u labsigu. 7Ka Yisa daa gↄsi n-nya ban daa booli ninvugseeba ni ba la'am na nti di maa, ka ba kur boori gyirima ziziisi n-zintira. Ka daa yɛli ba yɛttↄ'anyɛsiri, ni, 8"Ba yi ti booli i ni i kyɛm amriya kyuu diibu ni na, di daŋŋi n-kyaŋŋi n-zinni gyirima zizii ni, dama di pa seem ŋↄn mari gyirima pam n-gaari i nin ti kpɛ na, 9ka ninvugsↄ ŋↄn booli ya bayi maa na nin ti yɛli nyini, ni, i doaama ka kyɛ zizii maa n-ti u. Di saha maa vi nin ti gbaai i, ka i doaai nti zinni tarimma ziziiya. 10Ay! amaa ba yi booli i, see ka i daŋŋi n-kyaŋŋi nti zinni tarimma zizii ni, ka ŋↄn booli i nin kyɛ na nti yɛli, 'N zↄsuŋŋu, doaam na n-du n-zinni toonni zizii wa ni!' Di saha maa ka i nin nya gyirima i taaba maa saani. 11Yɛlimaŋni, ninvugsↄ ŋↄn duusi u maŋŋa, ba nin sigsi u; amaa ŋↄn sigsi u maŋŋa muna, ba nin duusi lala nira pam." 12U daa laa n-yɛli dↄsↄ ŋↄn booli ba maa, ni, "I yi ti boonni niriba ni ba kyɛ i yiri na n-di kyuu bundirigu, di booli i zↄdima, bee i dↄ'ariba, bee i zizii kpɛseeba ban nyɛ bundaandima. Lala niriba nin ti booli i gba ba maŋtoori kyuusi diibu ni, ka lala ka ba nin yↄ i samni maa. 13Amaa i yi ya di kyuu, boolim faradima, ni gbarisi, ni wↄbsi, ni zoomma. 14I yi niŋi lala i nin nya laara. Lala niriba ku nyaŋŋi n-labsi n-yↄ i. I nin nya zugsuŋŋu, dama Naawunni nin ti labsi n-yↄ i, ninvugsuma yi ti neaai kum ni sahanseaa maa." 15Tↄ, ka ninvugsↄ n daa bɛ ban la'amni n-zintiri maa sunsukkuni, ka daa wum lala, ka u daa yɛli u, "Zugsuŋŋu bɛ ni n-ti ninvugsↄ ŋↄn la'am n-diri kyuu maa diibu, Naawunni naam kyɛnni saha na!" 16Amaa ka Yisa daa yɛli u, ni, "Wumma! Dↄsↄ n daa bɛ ni, n-ya di u kyutitaari, ka tum m-booli niriba pam. 17Tↄ, ka kyuu maa diibu daari ŋↄn daa ti paai, u daa tum u daabsↄ ni u kyaŋŋi m-booli ŋↄn pun zuusi ninvugseeba la, ni, ba kyɛm na, ni, di zaa siri biya. 18Amaa ba zaa yinni yinni daa susiri u soori, ni, ba ku nyaŋŋi n-kyɛ na. Ŋↄn daa daŋŋi m-booli sↄ maa daa yɛli u, ni, u da la puu ka di kpa la talasi ni u kyaŋŋi nti kaai ka; ni, 'N susiri i ni: n ku toaai n-kyɛ na.' 19Ka ba yinni gba laa n-yɛli, ni, u da la na'akoora piiya ka u ya n-kyaŋŋi nti nya ban tumni seem maa; ni, 'Dizugu n susiri i ni: n ku toaai n-kyɛ na.' 20Ka ba sↄ gba laa n-yɛli, ni, u di la pↄ'a, ka dizugu ŋↄn gba ku toaai n-kyɛ na. 21Dizugu ka daabri maa daa labi na nti yɛli u dugma ba zaa ŋↄn yɛli seem maa. Ka yiri wa daana sufu daa yisigi pam, ka u daa yɛli u daabri maa, ni, 'Zↄm yooma n-yi n-kpɛ tiŋŋa wa puuni m-paai sↄkyira, ni daasi ni, nti booli faradima ni gbarisi ni zoomma ni wↄbsi, n-zuusi ba na.' 22Ka daabri maa daa kyaŋŋi ka labi na n-yɛli u, 'N dugma, n niŋi nyin yɛli seem maa, amaa paalu na kur kpalim ni.' 23Ka u dugma maa daa yɛli u, 'Yim yaasa n-dↄli sↄbisi ni tiisi gbina nti mugsi niriba ni ba kyɛ na ka n yiri wa paali zaa. 24N ya n-yɛli ya ni, ni, ninvugseeba ban daa daŋŋi n-zuusi maa zaa - ba sↄsↄ ku lam n kyuu bundirigu maa, halli beela!' " 25Tↄ; ka zama pam daa la'asi n-dↄli u, ka u daa ŋmaligi n-yɛli ba, 26"Sↄ yi ti kyɛ n saani na, ka bu yaai u toori ba, ni u ma, u pↄ'a ni u biisi, u bɛya ni u tinzↄppa ni u tinzↄpↄ'aba, halli ni u mammantoori nyↄvuri gba, di daama ku toaai n-niŋi n nyaandↄla." 27Ni, "Ninvugsↄ ŋↄn ku sakki n-kpikki u toori kum dↄpulli n-dↄli n nyaaŋŋa ku toaai n-niŋi n nyaandↄla. 28Sↄ yi ti bɛ ya saani n-teesiri, ni, u nin mɛ gyirambisa yiri, u nin daŋŋi n-zinni n-zamsi lala tuma ligri ŋↄn ya lu seem, n-nya u yi mari ligri an nin toaai m-mɛ ka n-naai: bee, m ma'ai ni? 29Di yi pa lala, u nin ti piili ka nyeebri, ka ku toaai n-naai ka zaa, 30ka ninvugseeba zaa ban gↄsi n-nya ka piiligu la nin ti maali u ansarisi n-yɛtta. 'Doo wa piili u yiri meebu ka kↄŋŋi ka naari!' 31Bee, nasↄ yi ti bɛ ni m-boori ni u tuusi u nataraansↄ tↄppu, u nin daŋŋi n-zinni m-mari u sufu ni laasaabu n-nya u langyima maa nyɛ la babala: bee, di pa lala? Ba yi ti paai tusipiiya ka u dindaana mari la tusa pisi, u nin boosi u maŋŋa, ni, u niriba maa nin toaai n-nyaŋŋi ban zoaai n-gaari ba buyi lala, bee? 32U yi ku nyaŋŋi, u nin daŋŋi n-tum biiya ka u kyaŋŋi naa ŋↄnla saani n-susi u, ni, ba maalim ba yɛttↄ'a maa. 33Dizugu ninvugsↄ zaa ŋↄn bu za'asi u seelikam zaasa yɛla ku toaai n-niŋi man nyaandↄla." 34Ni, "Yaarim nya'asa, amaa yaarim nya'asim yi ti yi ka kyɛ di, di laa n-ya n-niŋi la wula ka di nya'asim maa labi na yaasa? Di laa n-ka bukyi: ba bu ya zaŋŋi di n-niŋi puri ni bumbura, 35halli n-niŋi binduuri gba, see ka ba kur ya zaŋŋi di m-basi di yↄri." Ni, "Ŋↄnkam mari tuba n nin wum, ŋↄn wumma!"
Read More